पाल्पा/बालबालिका आफैँ मिलेर विवाह गर्ने बढेपछि यहाँ बालविवाह अझै रोकिन सकेको छैन ।मगर समुदायको बाहुल्यता रहेको कोलडाँडा गाविसमा अशिक्षा, सामाजिक परम्परा, सामाजिक सञ्जाल(फेसबुक)को प्रभाव, कानुनी ज्ञानको अभावमा यहाँका बालबालिकाले १६ वर्षको पढ्ने उमेरमा नै विवाह गरी हिँड्ने गरेका छन् । बालबालिका एकापसमा मिलेर भागी विवाह गरेपछि यहाँ मागी विवाह गर्ने चलन निकै कम हुन थालेको हो । बालबालिकाले सानै उमेरमा विवाह गर्ने भएकाले विवाहपछि उनीहरुले विद्यालय पढ्न समेत छाडेका छन् । कोलडाँडामा १६ वर्षको उमेर नपुग्दै विवाह गरी श्रीमान्को घरमा जानेको सङ्ख्या बढी रहेको स्थानीय बताउँछन् । स्कुल जाने बालबालिकाको हातमा नानीबाबुहरु खेलिरहेका हुन्छन् ।
नेपालको संविधानअनुसार २० वर्षभन्दा कम उमेरमा विवाह गर्नु कानुन विपरीतको विवाहको रुपमा लिइएको छ । तर, यहाँका बालबालिकाले स्कुल पढ्ने समयमा श्रीमान् श्रीमती बनेर १८÷२० वर्षको उमेरमा आमा बाबु नै बन्छन् । कोलडाँडा–५ की स्थानीय बासिन्दा मीना गाहाले बालबालिका आफँै नै मिलेर विवाह गरी हिँड्ने गरेको बताउनुहुन्छ । बालबालिका आफँै नै मिलेर विवाह गरेपछि आफन्तलाई समस्या हुने गरेको छ । घर परिवारको अनुमति बिना नै बालबालिकाको विवाह हुन्छ, अभिभावकले विवाह गरी आएका बालबालिकालाई तिमीहरु साना छौँ, भनेर सम्बन्धबिच्छेदका लागि प्रस्ताव नगर्दा बालविवाह बर्सेनि बढेको हो ।
मगर समुदायमा फुपुको छोराले मामाकी छोरी हकदारी हुने चलन अझै पनि रहेको छ । फुपुको छोराले मामाकी छोरीलाई तानेर विवाह गर्ने चलनका कारण पनि बालविवाह समाजमा रोकिन सकेको छैन । गाविस सचिव युवराज पाण्डेयले सानै उमेरमा विवाह दर्ता गराउन आउने समस्या रहेको बताउनुभयो । जनचेतनाको कमीका कारण बर्सेनि बालविवाह रोकिन नसक्दा बालबालिका एकापसमा विवाह गरी भागेर केही दिनपछि घरमा आउने गर्दछन् । पाल्पा जिल्लाको कचल कोलडाँडा, सत्यवती, बल्ढेगङ्ढी, जुठापौवा, वाकामलाङ, सहलकोट, मित्याल, भिरुवाँस, गोठादीलगायतका गाविसमा अझै पनि शिक्षित परिवारमा बालविवाह हुँदै आएका छन् ।
रासस
