सधै यस्तै हाे त दशैँको आशिष ?

यसपालिको दशैंदेखि विशेषतः बालबालिकालाई यस्तो आशिष दिँदा कसो होला ? ‘पढाइमा फस्ट भएस्, डाक्टर–इञ्जिनियर बनेस्, ठूलो मान्छे बनेस्, कहिल्यै दुःख नपरोस्, चिरायु भएस्, हिँड्दा ठेस नलागोस्, नुहाउँदा केस नझरोस्, कुनै रोग नलागोस् !’ मैले हजुरबा, हजुरआमा, आमा, बा, मामा, माइजू आदिबाट सानैदेखि माथिका आशिर्वाद निरन्तर पाउँदै आएको छु । यस्तो आशिर्वाद दशैंमा जति घरमा टीका थाप्न जान्थेँ, […]

वली प्रथाले दशैको वदनाम

दशै हिन्दु धर्मावलम्वीहरुको एक महान चाड हो । यो चाडमा दश दिन सम्म विभिन्न देवीदेउताको पुजाआजा गर्नुको साथै टाडा टाडा वाट आएका आफन्त ईष्टमित्र, भाईवन्धु सग भेटघाट गर्ने, रमाईलो महसुस गर्ने सामाजिक एकताको प्रतिकको रुपमा लिईन्छ । समाज उत्थानमा यो चाडको सकारात्मक पक्ष धेरै छन । यसको वास्तविक उद्धेश्य वुभ्mने हो भने यो चाड हिन्दुले […]

दशैं राजनीतिक कि सांस्कृतिक पर्व ?

यति बेला हिन्दूहरुको महान चाड बडादशैं सुरु भएको छ । रेडियो, टेलिभिजनमा दशैंको धुन गुन्जिरहेका छन् । पत्रपत्रिकामा दशैंका शुभकामनाले पेज भरिएको छ । सामाजिक सञ्जालदेखि विभिन्न सार्वजनिक स्थानहरुमा दशैंको शुभकामना आदानप्रदान भईरहेको देख्न सकिन्छ । लाखौ निर्दोष प्राणीहरुलाई बली दिएर मनाईने पर्वमा समेत मान्छेहरु बुझेर या नबुझेर ब्यर्थको शान्ति अलापीरहेका छन् । अनावश्यक खर्च, […]

दुर्गासम्बन्धी कथाको परम्परा

नेपालमा अहिले दुर्गा पूजाको महोत्सव छ । शक्तिपीठहरूमा भक्तजनको घुइँचो लागेको छ । आश्विन शुक्ल प्रतिपदादेखि नवमीसम्मका नौ दिन विशेषगरी भगवती दुर्गाको उपासनामा नेपालीहरू तल्लीन देखिन्छन् । शैव, शाक्त, वैष्णव, गाणपत्य, जैन, बौद्ध आदि भिन्न सम्प्रदायअनुसार उपासना र कर्मकाण्ड पद्धतिमा भिन्नता रहे पनि शक्ति वा दुर्गा उपासनाप्रति सबै सम्प्रदायको आस्था रहेको छ । भगवती दुर्गालाई […]

फौजदारी ऐनमा विभेद कसुरको व्यवस्था र नेपाली समाज

‘भेद’ शब्दको अर्थ, एक वस्तभन्दा अर्को वस्तुमा रहने अन्तर, भिन्नता, फरक, विषमता नै हो । यसै ‘भेद’ धातुमा ‘वि’ उपसर्ग थपिएर विभेद शब्द बनेको हो । विभेद शब्दको अर्थ भेदभावपूर्ण व्यवहार गर्नु, भन्नु, लेख्नु र सोच्नु हो । प्रायः समान भनिएका व्यक्तिहरू वा वस्तुहरूका बीच गरिने वा सम्झिने भेदको विचार, पक्षपात भाव नै विभेद हो […]

कम्युनिष्ट सरकारको ऐतिहासिक कार्यभारहरू

वस्तुत समाज रूपान्तरणको ऐतिहासिक प्रक्रियालाई नै कम्युनिष्ट आन्दोलन भनिन्छ । कम्युनिष्टहरूले वस्तु वा सत्ताको विकास, विनाश र रूपान्तरण ऐतिहासिक द्वन्द्वात्मक भौतिकवादी प्रस्थापना अनुरूप हुने मान्यता राख्दछन् । यो रणनैतिक उद्देश्यमा आधारित सङ्गठित र योजनाबद्ध आन्दोलन हो । अर्थात् यो कार्यनीति र रणनीतिको लामो शृङ्खलाहरू अन्तर्गतको निरन्तर ऐतिहासिक प्रक्रिया हो । माक्र्सवादले ऐतिहासिक प्रक्रिया अवरुद्ध हुन्छ […]

विराटनगर स्थायी राजधानी हुनु पर्ने आधारहरु

संघिय संरचना अनुसार एक नम्बर प्रदेशमा रहेको ऐतिहासिक बिराटनगर महानगर देशकै दोस्रो ठूलो औधोगिक, व्यपारिक तथा प्रशासनिक केन्द्र हो । आर्थिक , औधोगिक ,व्यपारिक तथा स्वास्थ्य शिक्षा र प्रशासनिक सेवाका लागि बिराटनगर पहिलेदेखी निर्बिबाद एक नम्बर प्रदेशको केन्द्र बन्दै आएको छ । मोरङमा मात्र नभएर एक नम्बर प्रदेश भरिका नागरिकहरुलाई अत्यावश्यक सेवा पुरयाउने बिराटनगर प्रदेश […]

नेपाली काङ्ग्रेस सच्चिने कि सिद्धिने ?

नेपाली कांग्रेस अव सच्चिनेकी सिद्धिने भन्ने कांग्रेसका प्रमुख नेताहरु र यूवा नेताहरुको अवको कार्य शैली र सोचमा निर्भर रहेकोछ । अहिलेको पहिलो पुस्ता र युवा पुस्ताले कांग्रेस कमजोर भएका कारणहरुलाई विष्लेषण गरेर बि पीको जस्तो विचार,सुवर्ण शमसेरको जस्तो मन,गणेशमानको जस्तो त्याग ,कृष्ण प्रसाद भट्टराईको जस्तो सादगी र गिरिजा प्रसाद कोईराजाको जस्तो कान्तिकारीतालाई व्यवहारमा उत्तार्न सवै […]

प्रदेश नं. १ को राजधानी धरान बनाउनु पर्ने यस्ता छन् अाधारहरू (तथ्याकंसहित)

ऐतिहासिक संविधान सभाले संविधान जारी भए संगै संघियता कार्यान्वयन हुदै छ । यस विच प्रदेशहरुको प्रशासनिक केन्द्र राजधानी कहा राख्ने भन्ने बहस भए पनि टुङगो लागी सकेको छैन । प्रदेशको केन्द्र निधारण गर्दा विगत वर्तमान र भविश्य लाई हेरेर गर्न आवश्यक छ । प्रदेशका सवै नागरिकहरु लाई कसरी सरल र सहज ढंगवाट राज्यको सेवा प्रवाह […]

सरकार-विप्लव वार्ता

पछिल्लो समय सरकारले आन्दोलनरत पक्षहरुसँग वार्ता गर्न एक वार्ता टोली गठन गरेकोछ । सोमनाथ पाण्डेको संयोजकत्वमा गठित वार्ता टोलीले विज्ञहरुसँग एक अन्तरक्रिया कार्यक्रम पनि गरिसकेकोछ । कार्यक्रमको मुख्य उद्देश्य विभिन्न आन्दोलनरत पक्षहरुसँग सरकारले कस्तो रणनीति अपनाउने भन्नेमा केन्द्रीत थियो । कार्यक्रममा प्राय सबै वक्ताहरुले वार्ताको माध्यमबाट समस्याको समाधन गर्नुपर्ने रायसुझाव दिए । अर्थात समाजवादको महान […]

1 2 3 48
ताजा अपडेट