चुचुराे टेकेकी देउराली (भिडियाे सहित)

alt
  • श्रावण २२, २०७५
  • ३५३ पटक पढिएको
  • ब्लाष्ट खबर

विश्वको सर्वोच्च टाकुरा सगरमाथा चढेपछि पत्रकार देउराली चाम्लिङको नामले सार्थकता पाएको छ । उनी समाजको सेलिब्रेटी बनेकी छन् । समाजले उनलाई सेलिब्रेटी मानिदिँदा भित्रैबाट असहज लाग्छ । अप्ठ्यारो लाग्छ । तर यथार्थबाट टाढा भाग्न सक्दिनन् । गत जेठ ९ गते क्याम्प फोरबाट १२ घण्टाको मेहनतपछि टाकुरा पुगेर नेपालको झण्डा फहराउन सफल बनेकी उनी नचाहेर पनि सेलिब्रेटी बनेकी हुन् । हरेक ठाउँमा उनको चर्चा हुन्छ । उनीसँग फोटो खिच्नेहरू झुत्तिन्छन् । ‘ओहो ! देउराली भन्दै आइपुग्छन्, आफैलाई अप्ठ्यारो लाग्छ’ –उनले भनिन् ।

[caption id="attachment_14736" align="alignleft" width="179"] लेखकः भाेजराज श्रेष्ठ[/caption]

२५ वर्षअघि टाकुराको नाम रेडियोबाट सुनिन् । नेपालको पहिलो महिला आरोही पासाङल्हामु शेर्पाका कारण । शेर्पाको मृत्युको खबर रेडियोले फुकिरह्यो । उमेरले त्यही १० वर्ष हुनुपर्छ । आमाको मुखबाट निस्किएको एउटा वाक्य ‘मान्छेको जुनी अजम्बरी छैन, यो शेर्पेनी चाहिँ अजम्बरी भयो है’ ले उनलाई खिचिरह्यो निरन्तर निरन्तर । त्यो उमेरमा उक्त वाक्यको अर्थभेद खुट्याउँदिनथिन् । तर, मनमा बसिरह्यो । जान पाए त ? भन्ने मनमा लाग्थ्यो । तर, कसरी ? उनीसँग त्यसको यथेष्ट जवाफ थिएन । जब आफूलाई बुझ्ने भइन् र पनि उनीसँग टाकुरा चढ्ने भरपर्दो माध्यम थिएन । पारिवारिक अवस्था सामान्य भएकाले अत्यधिक खर्च लाग्छ भन्ने थियो । जसले गर्दा टाकुराको सपना देख्ने कुरै भएन । तर २००८ समावेशी १० महिलाले टाकुरा चढेको उनले थाहा पाइन् । त्यसपछि टाकुरा चढ्ने हुटहुटी जाग्यो । ‘समावेशी महिला चढेपछि चढौं–चढौं लाग्यो’ –उनी सुनाउँछिन् ।

एकवर्षपछि अर्थात् सन् २००९ मा सगरमाथा चढेका इन्द्र राई वाहिङसँग सगरमाथा चढ्ने ‘आइडिया’ लिन थालिन् । ‘समावेशी महिला चढेपछि म चढ्छु भन्ने भएर वाहिङलाई भेटियो’ –उनी थप्छिन् । त्यो बेला उनले सगरमाथा जाने, खर्चका विषयमा बुझ्ने मौका पाइन् । तर सुन्दै जाँदा अत्यधिक खर्च हुने थाहा पाएपछि मनमनै हरेश पनि खान्थिन् । ‘खर्च चाहिँ मेरो बुताले नभ्याउने जस्तो लाग्थ्यो’ –उनी भन्छिन् । सगरमाथा चढ्नका लागि आफ्नो तर्फबाट दुःख गरिरहिन् । सगरमाथामा चढ्ने लुगा, काँडावाला जुत्ता, विभिन्न सामग्रीले उनको मन भने लोभ्याइरहन्थ्यो । कस्तो होला ? भन्ने मनमा लागिरहन्थ्यो । ‘त्यही बीचमा रेडियोले फुक्यो, सगरमाथा जानेको टिम बन्दै छ’ उनले सुनाइन्, ‘त्यो टिम खोज्दै पुगेँ ।’ सञ्चारकर्मी भएकाले पनि पत्रपत्रिका, रेडियो, टेलिभिजनका समाचारबारे दैनिक ‘अपडेट’ हुन्थिन् । त्यही क्रममै नै रेडियोबाट आएको जानकारीले उनलाई सगरमाथामा पाइला टेक्ने गतिलो माध्यम बनाइदियो । सारथि भेट्टाइदियो । पाँच महिला पत्रकारहरू सगरमाथा चढ्ने टुङ्गो लाग्यो । त्यसैमध्येकी देउरालीको २५ वर्षअघि गरेको प्रश्न ‘जान पाए त ?’ भन्ने भित्री सदिच्छा पूरा गरिदियो । २०१८ उनको लागि सगरमाथाको टाकुरामा पुग्ने वर्ष बनिदियो । भनौं ‘देउराली’ नामको सार्थकताको वर्ष । सेलिब्रेटीको वर्ष । टाकुराले उचाइ दिएको वर्ष । पहिचान दिएको वर्ष । तर, त्यही टाकुरा चढ्दाको पीडादायी अनुभव भने मनमा अविस्मरणीय बनेर बसेको छ । टाकुरामा चढ्ने पक्कापक्की भएपछि सन् २०१७ को नोभेम्बरमा २५ दिन ५ हजार ९ सय २५ मिटर उचाइको रामदुङ र ५ हजार ६ सय ३० मिटर उचाइको यलुङ हिमाल तालिम लिइन् । यो दोलखा जिल्लामा पर्छ । ‘सगरमाथा चढ्न ६ हजार मिटर उचाइको हिमाल चढ्नै पर्दो रहेछ’ उनी सुनाउँछिन्, ‘त्यसपछि मात्रै सरकारले मान्यता दिँदो रहेछ ।’ सगरमाथा चढ्न हिँडेका उनीहरू दैनिकजसो तालिम लिन्थे । शेर्पाहरूले तालिम दिन्थे । उनीहरूको सहयोगमा दैनिक बेसक्याम्पसम्मको तालिम हुन्थ्यो । काठमाडौंदेखि लुक्लासम्मको हवाईमार्ग सहज थियो । तर, लुक्लादेखि बेसक्याम्प पुग्न उनीहरूको टोलीलाई ९ दिन लाग्यो । त्यहाँ पनि केही दिनको तालिम चलिरह्यो । बेसक्याम्पदेखि पहिलो क्याम्प, दोस्रो क्याम्प, तेस्रो र चौथो क्याम्पहुँदै सगरमाथाको चुचुरोमा पाइला टेक्न उनलाई ठ्याक्कै १२ घण्टा लाग्यो । चुचुरोमा पुग्दा उनले पहिलो पटक आमालाई स्मरण गरिन् । टाकुरामा पुग्दा खुसीका आँशु खसे । नेपाल पत्रकार महासङ्घबाट प्रतिनिधित्व गरेका उनीहरूले महासङ्घको ब्यानर, राष्ट्रिय झण्डा फहराए । देउरालीले धरानको नक्सासमेत प्रदर्शन गरिन् । पाँचथरमा जन्मिएकी उनी धरान–९ की रैथाने हुन् । धरानको शिक्षा सदनबाट एसएलसी दिएकी उनले २०५६ सालमा ब्लाष्ट टाइम्स दैनिकबाट पत्रकारिता शुरु गरेकी थिइन् । तीनवर्ष ब्लाष्टमै रहेर काम गरिन् । त्यसपछि स्वतन्त्र रूपमा कलम चलाइरहेकी छन् । यही क्रममा चुचुरोमा पुगेकी उनले त्यहाँबाट सबै–सबै हिमाल तल देखिन् । घाम पनि तल देखिन् । जीवनमा पहिलो पटक घामलाई उनले तल देखिन् । उनले त्यहाँबाट केवल सेताम्मे हिमालभन्दा अर्को कुनै कुरा देखिनन् । चुचुरोमा पाइला हालेपछि पनि भोलि के होला भन्ने डरको अन्त्य भएन । चढ्दा पनि मान्छेका लासहरू छिचोल्दै चढ्नु पर्ने । ओर्लंदा पनि । कतिपयको अक्सिजनको सिलिण्डर हराउँथ्यो । उनले पनि चढ्ने क्रममा ट्राफिक जामले गर्दा अक्सिजन सकिएको पीडादायी अनुभव बटुलिन् । मानौं, त्यो सपना हो । विपना त्यस्ता हुँदैनन् । तर, देउरालीले भोगिन् त्यो विपना । ‘चढ्ने क्रममा मेरो अक्सिजन सकिँदै गएको रहेछ । अलि–अलि अनुभूति हुन्थ्यो । शेर्पा गाइडले हिँड्न गाह्रो भएको महसुस गर्नुभएछ । उहाँ मबाट केही छुट्टिनुभएको थियो’ त्यो पीडा उनले सुनाइन्, ‘पछि मलाई एकदमै गाह्रो भयो । आँखा ट्याप्प टालिएजस्तो भयो । टिभी झ्यार्र भएजस्तै मेरो आँखा पनि त्यस्तै भयो । पछि शेर्पा गाइडले सिलिण्डर चेञ्ज गरिदिएपछि मात्रै बाँच्न सफल भएँ । नत्र त्यहीँ मेरो प्राण जान्थ्यो होला ।’ यस्ता अनेकन पीडा भुल्दै चुचुरोमा पाइला टेकेकी देउरालीलाई सगरमाथा चढ्दाको ऋण उस्तै गरी गढेको छ । सगरमाथा चढ्दा प्रतिव्यक्ति ३५ लाख रूपैयाँ खर्च लागेको उनी बताउँछिन् । जसमध्ये २५ लाख रूपैयाँ ऋणको भार उनको टाउकोमा छ । प्रायोजकको सहयोगले १० लाख रूपैयाँ त जसोतसो तिरिन् । बाँकी ऋणका लागि प्रायोजक पनि भेटेकी छैनन् । त्यसको खोजीमा छिन् उनी । तर कतिपय प्रायोजकले तपाईलाई किन दिने ? भन्दै प्रश्न गर्छन् । उनी भन्छिन्, ‘के गर्ने ? चढिसकेपछि ऋण तिरिदिने भेटिँदैन रहेछन् । बरू शुरुमै भेट्न सकिँदो रहेछ ।’ कतिपयले खाजा खर्च कटाएर पनि सहयोग गरेका छन् । उनीहरू देउरालीको नजरमा धन्यवादका पात्र हुन्, जसले देउरालीका लागि खाजा खर्च कटाए । ५२ जिल्ला घुमेकी आरोही देउरालीको नजरमा सगरमाथा चढ्नु भनेको ‘लडाइँमा गएको सिपाही जस्तै हो । फर्किन पनि सक्छ, नफर्किन पनि सक्छ ।’ तर उनी मानसिक रूपमा तयार थिइन् । सायद, २५ वर्षअघिको आमाको वाक्यांशले उनलाई हिम्मती बनाएको थियो । सगरमाथा चढेर फर्किएपछि उनलाई अहिले लाग्छ ‘अक्सिजन बिना सगरमाथा चढ्न सकिएला । तर, शेर्पा बिना सगरमाथा चढ्न असम्भव नै छ ।’

https://www.youtube.com/watch?v=kPI6wbPFYc4&t=55s

इनरुवामा भारत विरोधी ...

इनरुवा/ नेपाली भू–भाग मिचेको विषयलाई लिएर सुनसरीक ...

विराटनगर महानगरमा फो ...

रङ्गेली/ विराटनगर उपमहानगरबाट महानगरपालिका अनि प्रदेशको ...

नाकामा रोक लगाएपछि द ...

दमक/ मुलुकी अपराध संहिता, २०७४ को परिच्छेद –२७ मा ...

बोर्डिङ छाडेर सामुदा ...

धरान (ब्लाष्ट) सामुदायिक स्कुल भन्ने बित्तिकै पढाइ नहुन ...

हाम्रो बारेमा

यो वेवसाइट ब्लाष्ट राष्ट्रिय दैनिकको आधिकारिक न्यूज पोर्टल हो । नेपाली भाषाको यो पोर्टलले समाचार, विचार, मनोरञ्जन, खेल, विश्व, सूचना प्रविधि, भिडियो तथा जीवनका विभिन्न आरोह अवरोहका समाचार र विश्लेषणलाई समेटिएको छ । तपाईको सूचनाको भोक मेट्न हामी निरन्तर सूचना प्रवाहमा जागा रहने छौ । राष्ट्रियता, लोकतन्त्र, नागरिक अधिकार, सुशासन र प्रेस स्वतन्त्रताका सवालमा राष्ट्रको पहरेदार भएर हामी लडिरहने छौ ।

सम्पर्क

  • धरान उपमहानगरपालिका-१५ पुष्पलाल मार्ग
  • फोन नं.: ०२५–५२५४५८
  • समाचार शाखाः ०२५–५३३४३५
  • बिज्ञापन शाखाः ०२५–०२५–५३३४१४
  • वेबसाइट: Blastkhabar.com
  • [email protected]

Copyright © 2016 / 2019 - Blastkhabar.com All rights reserved